Неодамна бев на ручек во еден ресторан и не можев а да не забележам дека едногодишното бебе на масата покрај мене, цело време гледа во таблетот пред себе. Тоа е, на iPad  ја гледа неговата омилена анимација потпрена на маса за да дејствува како  бејбиситерка.  Додека екраните можат да ги решат краткорочните прашања за одржување на тивките деца, истовремено постојано ги  анестезираат децата, со што ние правиме лоша услуга на долг рок. Истражувањата покажуваат дека 75% до 80% од родителите сега користат технологија за да ги смират децата или да го пренасочат нивното внимание, на пример, на долгпат во автомобил, чекајќи закажан преглед на лекар, кога мама или тато готват ручек или вечера, или кога е време за спиење.

Земи го таблетот и биди тивок

Додека оваа стратегија функционира, таа покренува важни прашања за тоа како децата ќе ги развијат сите социјални вештини што им се потребни за нашиот свет. Екраните може да ги одвратат побарувањата на децата (или поплаките од возрасните околу нас), но ние им правиме лошо на децата, ако нашата стратегија за олеснување е секогаш да ја користиме технологијата за да ги задржиме тивки. Потоа се грижиме зошто децата не знаат како да се однесуваат во јавност или како да реагираат и како да се однесуваат кога им е здодевно а немале можност да ги научат тие вештини. Технологијата има огромен потенцијал за поддршка на учењето на децата. Но, како возрасните го водат тоа користење е клучно. Истражувањето објавено во списанието Psychology постојано покажува дека телевизијата веќе долго време ефикасно се користи како стратегија за смирување на децата со идентификувано тешко однесување, но мобилните уреди го преземаат овој голем чекор понатаму. Родителите сега можат да ги смират – или дигитално да ги седнат – каде и кога и да чувствуваат дека (или можеби) ја губат контролата над однесувањето на детето. Малку е веројатно дека едно дете ќе каже “не” на уредот што му е даден, па затоа е одговорност на родителите да и  дадат внимателна мисла на оваа стратегија, особено во однос на тоа колку често технологијата е да се користи како средство за смирување.

Ран посвојувач early adopter

Повеќето деца почнуваат да користат мобилни уреди во првата година од животот, а од првиот ден, контекстот околу тоа кога и зошто тој уред им е даден е од клучно значење.  Дали мобилниот телефон автоматски му се дава на детето кога чека во ред? Дали семејниот iPad или друг ИТ уред најчесто се користи за наградување или казнување на однесување? Дали вашите уреди се натоварени со апликации за да го задржат детето мирно? Дали родителот секогаш е лут или разочаран од детето кога им дозволува да користат уред?                                                         Постојаното негативно користење на технологијата, кои имаат за цел да го потиснат однесувањето на децата, имаат многу долгорочни импликации. На пример, знаењето како да го промениме нашиот говор и дејствувањето во различни општествени ситуации, доаѓа од ангажирањето во различни социјални сценарија. Ако детето секогаш се поттикнува да биде со главата надолу и фокусирано на неговиот екран кога се наоѓа во кафуле или во автобусот, тогаш тие нема да ги развијат овие разбирања и вештини. Можеме ли навистина да ги обвинуваме за несоодветно однесување ако никогаш немале можност да се запознаат со тоа што е соодветно и да го разберат? Слично на тоа, ние често се жалиме на разговор за вечера или разговор во автомобилот, но ако ДВД-плеер секогаш е вклучен кога децата ќе влезат во автомобилот, наученото однесување е дека не се зборува во тој контекст.

Позитивно влијание

Многу различни импликации се постигнуваат ако уредот се користи на позитивен и зајакнувачки начин, на пример, кога уредот доследно се предава на детето дома за поддршка на нивната креативност, имагинација, комуникација и јазични вештини.Не само што технологијата се користи на начин кој ќе го подобри учењето, туку исто така го пренесува разбирањето дека е зајакнат дел од нашиот живот. Ова е важно на долг рок, ако навистина сакаме децата да имаат позитивни ставови кон користење технологија за да учат на училиште и во идното вработување. Замислете ја збунетоста на детето ако им било побарано да работат на iPad на училиште, кога дома им било дадено само како одговор на врескањето и лошото однесување.  Од практична гледна точка, постојат моменти кога на родителите им е потребна тивка средина, но постојано користење на таблети или мобилни уреди како префериран метод за постигнување на тоа веќе е проблем. Со тоа се намалува потенцијалот кој технологијата го има за учењето на децата.  Ефектите се влошуваат бидејќи оваа употреба често започнува кога детето е се уште во рана возраст. Постојано барајќи децата да се ослободат од светот околу нив и очекувајќи да бидат тивки, цело време ги ограничуваат нивните можности да научат како да се вклучат самоуверено со општеството -ги учи дека не се важни.

Тие можат да се забавуваат со користење на уред, но пораката е „Визуелна или гласовна порака која како што се тврди дека е примена психолошки, но несвесно“. Ако сакаме среќни и успешни деца тогаш важно е да се разгледаат нашите сопствени акции за развој на нивното однесување, така што технологијата е зајакнувачки дел од животот на децата.

Пишува: Маја Невчевска Станкоска – Дефектолог и проектен асистент на проектот “Криенка VS. Таблет”

Оваа статија е овозможена во рамки на проектот “Криенка VS. Таблет” кој го спроведува Здружението за дислексија АЈНШТАЈН, а истиот е поддржан од Фондацијата Отворено општество Македонија

Untitled                                                                  FOOM logo new 2011-01